Qanimut attaveqaataaguit

Nalilersuutini tulliuttuni ataaseq naammassigukku:

  1. Illoqatigiinni inummik COVID-19-imik nappaateqartutut paasineqarsimasumik najugaqateqaruit
  2. Arnaatit angutaatilluunniit COVID-19-imik nappaateqartoq paasineqarpat (najugaqatiginngisaq)
  3. Efterskolemi, højskolemi, lejrskolemi assigisaaniluunniit COVID-19-imik nappaateqarluni paasineqarsimasumik ineqateqaruit
  4. Qaaqqusat/pinnguaqatit unnuisimappata

… Piffissamilu tuniluuffiusumik tunillatsissimasumik attaveqarsimappata:

  • Inuit ersiutillit misissugassamillu tigusiffigitinnermi tunillatsisimasunut piffissaq tuniluutsitsisarfik: Siullermeerluni ersiuteqarnermiit 48 tiimit sioqqullugit ersiutaasut nungunnerannit 48 tiimit qaangiuppata
  • Inuit ersiuteqanngitsut misissugassamillu tigusiffigitinnermit tunillatsissimasut piffissaq tuniluutsitsisarnerat: Misissugassamik tigusiffigitinneq sioqqullugu 48 tiiminiit misissortinnerup kingornagut ullut arfineq-marluk tungaanut ilanngullugulu

Qanimut attaveqaatit tassaapput, inuk tunillatsissimasoq najugaqatigisaq, ulluinnarni sinittarfeqatigisaq, sofameeqatigisaq, eqitaartagaq il.il. Tamatuma saniatigut amerlanertigut tassaasarput, tunillatsissimasup piffissami tuniluuffiusumi qanimut akulikitsumik timikkut attaveqarfigisartagaa, soorlu assersuutigalugu arnaat angutaat, qaaqqusat/pinnguaqatit unnuisut il.il.

Illit tunillatsissimaguit imaluunniit tunillatsissimasumut qanittumiissimaguit, qanimullu attuumassutinut nalilersuutinut naapertuutinngikkuit, tassaasinnaavutit “attaveqaat alla””. Attaveqaatit allat pillugit immikkoortumi tassani paasisaqarnerugit Inummik tunillatsissimasumik/tunillatsissimasinnaasumik ilagisaqarsimaguit, qanimulli attaveqarsimanak.

Tunillatsissimasumut qanimut attaveqarsimaguit imaaliortariaqarputit:

  • Piaartumik angerlarsimaannarlutit
  • Perulunnartumik napparsimaleratarsinnaaguit PCR-imik misissortillutit
  • Inummut tunillatsissimasumut avissaaqqasinnaanngikkuit (assersuutigalugu meeqqamut tunillatsissimasumut angajoqqaatut), mattusimanissannik innersuunneqarputit. Tunillatsissimasup ulloq taanna misissorneqarluni tunillatsissimasoq paasineraniit ullut arfineq-marluk qaangiuppata mattusimajunnaartoqassaaq.

Kajumissaarneqarputit COVID-19-imut ersiutit eqqumaffiginissaanut tunillatsissimasumut qanimut attaveqareernivit kingorna ullut 14-issaat ilanngullugu. COVID-19-imut ersiuteqaruit erngerlutit mattunnissat innersuussutigineqarpoq.

Pingajussaanik akiuussusertissimaguit imaluunniit sap. ak. kingulliit aqqaneq-marluk iluini COVID-19-imik tunillatsissimaguit angerlarsimaannaqqusaassanngilatit. Immikkoortut uku takukkit Qanimut attaveqarsimaguit pingajussaanillu akiuussuserneqareersimallutit aamma Qanimut attaveqarsimaguit aamma sap. ak. kingulliit aqqaneq-marluk iluini tunillatsissimaguit.

Tunillatsissimasumut qanimut attaveqarsimaguit pingajussaanillu akiuussuserneqareersimaguit:

  • Angerlarsimaannartariaqanngilatit
    • Mattusimanissalli innersuussutigineqarpoq, ataavartumik tunillatsissimasoq ilagisariaqarukku, tunillatsissimasoq (assersuutigalugu meeraq tunillatsissimasoq) mattusimasinnaanngippat qanillinaveersaarsinnaananilu. Tunillatsissimasup ulloq taanna misissorneqarluni tunillatsissimasoq paasineraniit ullut arfineq-marluk qaangiuppata mattusimajunnaartoqassaaq..

Kajumissaarneqarputit COVID-19-imut ersiutit eqqumaffiginissaanut tunillatsissimasumut qanimut attaveqareernivit kingorna ullut 14-issaat ilanngullugu. Perulunnartumik napparsimaleratarsinnaaguit COVID-19-imut ersiuteqarlutit ernerlutit mattusimanissat PCR-imillu misissortinnissat innersuussutigineqarpoq. Misissortinnikkut tunillatsissimasutit paasineqarpat, COVID-19-imik tunillatsissimaguit malittarisassat malittarissavatit.

Sap. ak. kingulliit aqqaneq-marluk iluini COVID-19-imik tunillatsissimaguit, tunillatsissimasumullu qanimut attaveqarsimaguit

  • Angerlarsimaannartariaqanngilatit
    • Taamaattorli illoqatinnik tunillatsissimasoqarpat, tunillanneqartuarsinnaaguit tunillatsissimasoq (assersuutigalugu meeraq) mattusimasinnaanngimmat imaluunniit qanillinaveersaarsinnaanngikkukku, mattusimanissat innersuussutigineqarpoq. Tunillatsissimasup ersiutaarunneraniit akunnerit 48-t qaangiuppata, imaluunniit tunillatsissimasup misissortinneraniit ullut arfineq aappassaani ersiuteqanngikkaanni angerlarsimaannarneq unitsinneqarsinnaavoq.
  • PCR-imik misissortinnissat innersuussutigineqanngilaq, misissortinnerup inernerata tunillatsissimasutut nalunaarsorsinnaammatit virusi atunngitsoq peqqutaalluni.

Kajumissaarneqarputit COVID-19-imut ersiutit eqqumaffiginissaanut tunillatsissimasumut qanimut attaveqareernivit kingorna ullut 14-issaat ilanngullugu. Perulunnartumik napparsimaleratarsinnaaguit COVID-19-imut ersiuteqarlutit ernerlutit mattusimanissat PCR-imillu misissortinnissat innersuussutigineqarpoq. Misissortinnikkut tunillatsissimasutit paasineqarpat, COVID-19-imik tunillatsissimaguit malittarisassat malittarissavatit.

Attaveqarfigisimasat allat tassaapput inuit, COVID-19-imik tunillatsissimasup piffissami tuniluuffiusumi angerlarsimaffiup avataani qanillisimasat. Attaveqarfigisimasat allat tassaanerusarput ilagisartakkat, imaluunniit ulluinnarni akulikitsumilluunniit peqatigisartakkat. Attaveqarfigisimasat allat qanimut attaveqarfiunngillat.

COVID-19-imut ersiuteqalinngikkuit mattusimasariaqanngilatit. Tamanna akiuussutissamik kapitissimaguit kapitissimanngikkuilluunniit atuuppoq.

PCR-imik misissortinnissat innersuussutigineqanngilaq.

Attaveqarfigisimasanut allanut assersuutit:

  • Inoqutigiinni pulaarsimasut (unnuisuunngitsut)
  • Inuit, tunillatsissimasup ilinniarfinni suliffimmiluunniit ataatsimiinnermi sanileralugit akileralugilluunniit issiaqatigisimasai
  • Inuit, tunillatsissimasumik nereqateqarsimasut
  • Inuit, tunillatsissimasut timimik allamik attuiffimmik timersoqatigisimasai
  • Inuit, tunillatsissimasup biileqatigisimasai
  • Tunngaviusumik atuarfimmi klassimi nalinginnaasumi atuartumut tunillatsissimasumut atuaqataasut, ulluunerani neqeroorummi meeqqat inimeeqatigisat il.il.
  • Inuit, aaqqissuussami tunillaassuiffiusumi peqataasimasut

Attaveqarsimaguit, tunillatsissimasumut qanimut attaveqareerninnit ullut 14-it tungaannut COVID-19-imut ersiutaasinnaasut assut maluginiaqquneqarput. COVID-19-imut ersiuteqaleruit ernerlutit mattusimanissat innersuussutigineqarpoq.

Covid-19-p ilisarnaataanik peqaleruit kaammaattorneqarputit angerlarsimaannarnissannik. Ajornerulernissannut ernumanartumiikkuit PCR-imik misissortissaatit. Tamanna atuuppoq naammassillutit akiuussuserneqarsimagaluaruilluunniit, akiuussuserneqarsimanngikkuit imaluunniit qaammatit pingasut kingulliit ingerlaneranni tunillanneqarsimagaluaruit.

Kikkut ajornerulernissamut ernumanartumiinnersut erseqqinnerusumik atuarsinnaavat uani.

COVID-19-imut ersiutit nalinginnaasut atuakkit, uani.

PCR-imut misissortinninni tunillatsissimasutit paasineqarpat:

Maleruagassat atuupput akiuussuserneqarsimagaluaruilluunniit aamma ersiuteqanngikkaluaruilluunniit.

COVID-19-mik tunillatsissimatillutit maleruaqqusat uani atuarsinnaavatit.

Meeqqat COVID-19-imik ersiuteqalissappat meeraq sapinngisamik erngertumik mattusimatinneqalertariaqarpoq. Imm. takuuk.

Atuarfinni paaqqinnittarfinnilu tunillatsittoqarsimatillugu ”inummut tunillanneqarsimasumut attaveqarsimasut” amerlanertigut nalilerneqartassaaq.

Meeqqat inummut tunillanneqarsimasumut allatut attaveqarsimasutut inissippat, ulluunerani meeqqerivimmi il.il., tunngaviusumik atuarfimmi (aamma efterskole-ni fagskole-ni) imaluunniit sunngiffimmut atatillugu sammisaqarnermi, attaveqarsimasutut misissortinnissaannik innersuussutit malissavaat. Immikkoortoq annerusumik atuaruk Inummik tunillatsissimasumik/tunillatsissimasinnaasumik ilagisaqarsimaguit, qanimulli attaveqarsimanak.

Taamaattorli eterskole-ni assigisaannilu ineqarfigisameeqatigisat qanimut attaveqarsimasunut innersuussutit malissavaat.

Ilaqutariit meerartalinnut siunnersuutit pitsaasut uani atuarsinnaavatit

Angerlarsimaannartussaaguit uku pisinnaanngillat:

  • Suliartorneq imaluunniit atuariartorneq/ilinniariartorneq
  • Assartuutinut tamanit atorneqartunut, tassalu bussinut imaluunniit taxanut ilaanissaq
  • Ikinngutinut ilaquttanullu pulaarneq taakkunanngaluunniit pulaartoqarneq

Angerlarsimaannartussaaguit uku pisinnaapput:

  • Ineqatinnut attaveqarneq, kisiannili qanillinaveersaarneq
  • Pinngortitami pisuttuarneq
  • Niuerniarneq, kisiannili tamatuma sapinngisamik pinnginnissaa, tamatumunngalu taarsiullugu inoqativit ikinngutivilluunniit pisiniusseqqullugit qinnuiginissaat inassutigineqarpoq. Tamanna ajornarpat piffissani inoqannginnerpaaffiusuni, soorlu ullormi siusissukkut kingusissukkulluunniit niuerniarnissat inassutigineqarpoq
  • Akulikitsumik silaannarissaasarnissat, assavit eqqiluitsuutinnissaat pequtillu qaaviat ullormut arlaleriarluni attorneqartartut eqqiakulanissaat eqqumaffigikkit. Kingulliullugu taasaq inoqutigiini inuit arlaqarpata immikkut pingaaruteqarpoq.

Kingullermik nutarterneqarpoq